Eerst het systeem repareren ..

De laatste tijd merk ik dat ik steeds vaker denk: we kunnen zo niet doorgaan. Het gaat me niet eens om het begrip “vluchtelingen”, maar om het simpele feit dat ons systeem niet meer werkt.

We vangen mensen op die bescherming nodig hebben — daar sta ik volledig achter. Maar ondertussen krijgen we de mensen die géén recht hebben om te blijven niet teruggestuurd. En juist die groep zorgt voor overlast en frustratie. Dan is het niet vreemd dat het draagvlak verdwijnt.

Draagvlak is een randvoorwaarde

Veel Nederlanders zijn niet tegen opvang. Integendeel: als morgen een gezin uit een oorlogsgebied bescherming nodig heeft, dan zijn we warm en gastvrij.

Maar dat lukt alleen als het systeem eerlijk en betrouwbaar is.
Zodra mensen het gevoel krijgen dat:

• regels niet worden uitgevoerd,
• kwaadwillenden niet worden teruggestuurd,
• en overlast niet wordt aangepakt,

dan zakt het draagvlak weg. Dat is geen hardheid. Dat is gezond verstand.

Wat mij stoort, is dat we blijven praten over méér opvang, zonder het grootste probleem eerst op te lossen: de achterkant.

Als landen hun eigen mensen niet terugnemen, als procedures eindeloos duren en als regels niet worden uitgevoerd… dan kun je niet verwachten dat mensen begrip blijven tonen. Zo werkt het gewoon niet.

Ik geloof dat humaniteit en controle prima samen kunnen gaan. Maar dan moet de overheid wel de basis op orde brengen: snelle procedures, duidelijke afspraken en landen die weigeren mee te werken gewoon keihard aanspreken.

Pas dan ontstaat er weer ruimte om écht solidair te zijn.
Want de meeste van ons zijn niet tegen helpen — we zijn tegen chaos.

Humaniteit zonder grip is naïef.
Grip zonder humaniteit is hard.
Maar humaniteit mét grip — dat is precies waar de meeste Nederlanders staan.

We zijn niet de samenleving die “nee” zegt. We zijn de samenleving die zegt: “Maak het systeem werkend, dan kunnen we ja blijven zeggen.”

En dat is eigenlijk een heel redelijke vraag.